İşyeri hekimi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işyerinde koruyucu sağlık hizmetlerini yürüten, işe giriş ve periyodik muayeneleri yapan ve işverene sağlık gözetimi konusunda rehberlik eden tabiptir. İşyeri hekimliği ayrı bir uzmanlık değil; hekimlerin ilgili eğitim ve sertifikasyon sürecini tamamlayarak üstlendiği bir görevdir.
İşyeri hekiminin başlıca görevleri
- Sağlık gözetimi: İşe giriş ve periyodik sağlık muayenelerini yapmak, sonuçları EK-2 formuna uygun biçimde kayıt altına almak ve işe uygunluk kararı vermek.
- Rehberlik: İşverene ve çalışanlara sağlık riskleri, çalışma ortamı ve kişisel koruyucu donanım konularında bilgi vermek.
- Risk değerlendirmesine katkı: Sağlık boyutuyla tehlikeleri değerlendirmek, maruziyet ölçümlerinin sonuçlarını yorumlamak.
- İlk yardım ve acil müdahale: Organizasyonu planlamak, gerekli ekipman ve eğitimli personelin bulunmasını sağlamak.
- Meslek hastalığı şüphesinde yönlendirme: Gerekli sevkleri yapmak ve süreci izlemek.
- Eğitim: Çalışanlara sağlık konularında eğitim vermek, bağımlılıkla mücadele ve sağlıklı yaşam konularında bilgilendirme yapmak.
- Kayıt ve raporlama: Sağlık kayıtlarını kişisel sağlık dosyasında gizlilik esasına uyarak saklamak, yıllık çalışma planı ve değerlendirme raporu hazırlamak.
Yetkileri
İşyeri hekimi; işyerinde bağımsız çalışma ilkesi çerçevesinde mesleki kararlarını verir. Tespit ettiği hayati tehlikeyi işverene yazılı olarak bildirir, gerekli görürse çalışanın işten uzaklaştırılmasını veya çalışma koşullarının değiştirilmesini önerir. Muayene ettiği çalışana reçete düzenleyebilir; bu konunun ayrıntılarını işyeri hekimi reçete rehberimizde bulabilirsiniz.
Sorumlulukları
- Görevini mevzuata ve tıbbi deontolojiye uygun yürütmek,
- Çalışanın sağlık bilgilerinin gizliliğini korumak — işverene yalnızca işe uygunluk sonucu bildirilir, tanı bilgisi paylaşılmaz,
- Kayıtları eksiksiz ve zamanında tutmak,
- Tespit ettiği riskleri raporlamak ve takip etmek.
Çalışma süresi nasıl belirlenir?
İşyeri hekiminin işyerinde geçireceği süre; işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre hesaplanır. Çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde çalışan başına ayrılması gereken süre, az tehlikeli sınıfa göre belirgin biçimde daha uzundur. Güncel süre katsayıları için ilgili yönetmeliğin yürürlükteki metnini esas alın.
Kayıtlar nasıl tutulmalı?
Muayene, tetkik ve izlem kayıtları çalışanın kişisel sağlık dosyasında tutulur. Bu veriler KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veridir; şifreli saklanmalı, erişimler loglanmalı ve yalnızca yetkili sağlık personeline açık olmalıdır. Hekimin kişisel bilgisayarında tutulan Excel dosyaları hem güvenlik hem de süreklilik açısından risklidir: hekim değiştiğinde işyerinin sağlık geçmişi kaybolur.
selfİBYS; EK-2 muayene alanları, tetkik sonuçları, e-reçete akışı ve süresi yaklaşan muayeneler için otomatik hatırlatmaları tek ekranda toplar. Veriler rol bazlı yetkiyle korunur ve İBYS kapsamındaki bildirimler e-imzalı olarak gönderilir.
Not: Süreler ve yükümlülükler mevzuat değişikliklerinden etkilenebilir; uygulamadan önce yürürlükteki metni kontrol edin.
