Risk değerlendirmesi, işyerindeki potansiyel tehlikelerin önceden belirlenerek kontrol altına alınmasını sağlayan en temel İSG sürecidir. Türkiye'de en yaygın kullanılan iki metodoloji 5x5 L Tipi Matris ve Fine-Kinney Metodudur.
1. 5x5 L Tipi Risk Matrisi Nasıl Hesaplanır?
L tipi matriste Risk Skoru, Olasılık (1-5) ile Şiddet (1-5) değerlerinin çarpımıyla hesaplanır:
Risk Skoru = Olasılık × Şiddet (1 - 25 arası)
- 1 - 6 (Düşük Risk - Yeşil): Mevcut kontroller sürdürülür.
- 8 - 12 (Orta Risk - Sarı): Belirli bir termin içinde önleyici faaliyet planlanır.
- 15 - 25 (Yüksek / Katlanılamaz Risk - Kırmızı): İlgili operasyon derhal durdurulur ve acil önlem alınır.
2. Fine-Kinney Yöntemi: Frekans Faktörü
Fine-Kinney yönteminde hesaplamaya Frekans (Maruziyet Sıklığı) çarpanı da dahil edilir:
Risk Skoru = Olasılık × Frekans × Şiddet
Bu yöntem, özellikle vardiyalı üretim, kimyasal maruziyet veya yüksekte çalışma gibi değişken risklerin bulunduğu sanayi tesislerinde çok daha hassas sonuçlar verir.
3. Risk Değerlendirmesinden DÖF ve İBYS'ye Entegrasyon
Belirlenen her risk için sorumlusu ve termin süresi atanmış bir DÖF (Düzeltici Önleyici Faaliyet) kaydı oluşturulmalı ve ÇSGB İBYS web servisine aktarılmalıdır. selfİBYS, parametrik tehlike ağacıyla dakikalar içinde mevzuata tam uyumlu risk raporları üretir.
