Ramak kala; yaralanma veya maddi hasarla sonuçlanmayan ancak sonuçlanma potansiyeli taşıyan olaylardır. Halk dilindeki karşılığı “kıl payı atlatmak”tır. Düşen bir malzemenin kimseye çarpmaması, kayan bir çalışanın dengesini toparlaması, kopan bir kablonun temas etmemesi birer ramak kaladır.
Neden kaydedilir?
Çünkü ramak kalalar, henüz bedeli ödenmemiş kazalardır. Aynı koşullar tekrar oluştuğunda sonuç yaralanma olabilir. 6331 sayılı Kanun da işverene, iş kazalarının yanı sıra ramak kala olaylarını kayıt altına alma ve inceleme yükümlülüğü getirir.
İş kazasından farkı
| Ramak kala | İş kazası | |
|---|---|---|
| Sonuç | Yaralanma/hasar yok | Yaralanma veya ölüm var |
| Yükümlülük | Kayıt ve inceleme | Kayıt, inceleme ve yasal bildirim |
| Amaç | Önleme | Önleme + hukuki süreç |
Ramak kala formunda hangi alanlar olmalı?
- Tarih, saat, yer ve bölüm,
- Bildiren kişi (isteğe bağlı olarak anonim),
- Olayın kısa anlatımı ve varsa fotoğraf,
- Potansiyel sonuç (hafif/ciddi/ölümcül),
- Kök neden değerlendirmesi,
- Önleyici faaliyet, sorumlu ve termin,
- Kapanış durumu ve doğrulama.
Bildirim kültürü nasıl kurulur?
- Cezalandırmayın. Ramak kala bildirimi suç değil, katkıdır.
- Bildirimi kolaylaştırın. Telefondan 30 saniyede doldurulabilen bir form yeterlidir.
- Geri bildirim verin. Bildirilen olayın sonucunu bildiren kişiye iletin.
- Görünür kılın. Alınan önlemleri panoda paylaşın.
- Ölçün. Bildirim sayısının artması, kültürün geliştiğinin göstergesidir.
Ölçülmesi gereken göstergeler
- Aylık ramak kala bildirim sayısı,
- Kapatılan önleyici faaliyet oranı,
- Bildirimden kapanışa geçen ortalama süre,
- Tekrar eden olay sayısı.
selfİBYS; ramak kala kayıtlarını iş kazası modülüyle aynı akışta toplar, önleyici faaliyetlere sorumlu ve termin atar, kapanmayan işleri panoda gösterir.
